5kW हाइब्रिड सोलर सिस्टीम बसवण्यासाठी किती खर्च येईल आणि सब्सिडी किती मिळेल? जाणून घ्या सविस्तर माहिती

वेगवान न्यूज / लेखक : गांगुर्डे मोनाली

गेल्या काही वर्षांत भारतात solar panel बसवणाऱ्यांची संख्या मोठ्या प्रमाणावर वाढली आहे. सरकारच्या PM Surya Ghar Muft Bijli Yojana अंतर्गत मिळणाऱ्या अनुदानामुळे दूरवरच्या भागातही लोक सोलर सिस्टीम बसवत आहेत. सामान्यतः तीन प्रकारच्या सोलर सिस्टीम बसवल्या जातात: Off-Grid, On-Grid आणि Hybrid System.

काय आहे Hybrid Solar System? Off-Grid system अशा ठिकाणी बसवली जाते जिथे आसपास power grid ची सोय नसते, म्हणजेच विजेचे कनेक्शन नसते. दुसरीकडे, On-Grid आणि Hybrid systems अशा ठिकाणी बसवल्या जातात जिथे power grid उपलब्ध आहे. On-Grid system प्रामुख्याने शहरी भागात वापरली जाते, कारण तिथे वीज जाण्याचे प्रमाण कमी असते. तर Hybrid system अशा ठिकाणी उत्तम ठरते, जिथे वीज पुरवठा तर आहे परंतु वारंवार power cut ची समस्या असते.

On-Grid आणि Hybrid system मध्ये मुख्य फरक हाच आहे की, हाइब्रिड सिस्टीममध्ये power backup साठी battery चा वापर केला जातो. तर ऑन-ग्रिड सिस्टीममध्ये वीज साठवण्यासाठी बॅटरी लावली जात नाही. सोलर पॅनेलद्वारे तयार होणारी वीज घराचा वापर भागवण्यासाठी वापरली जाते आणि उर्वरित वीज ग्रिडला पाठवली जाते, जी रात्रीच्या वेळी वापरता येते.

जर तुम्ही 5kW hybrid system बसवण्याचा विचार करत असाल, तर खर्च किती येईल, अनुदान किती मिळेल आणि काय काय चालवता येईल, या सर्व प्रश्नांची उत्तरे खालीलप्रमाणे आहेत:

Hybrid Solar System चा खर्च किती येईल? भारतात 5kW ची hybrid system बसवण्यासाठी ₹2,00,000 ते ₹3,50,000 पर्यंत खर्च येऊ शकतो. या खर्चात सरकारकडून मिळणाऱ्या अनुदानाचा समावेश केलेला नाही. प्लांटच्या खर्चातील हा फरक प्रामुख्याने battery storage च्या प्रकारावर अवलंबून असतो.

• Solar Panels: 5kW चे solar panels खरेदी करण्यासाठी ₹90,000 ते ₹1,50,000 पर्यंत खर्च येतो. Mono panels साठी कमी खर्च येतो, तर bifacial panels साठी जास्त खर्च करावा लागतो.

• Solar Inverter: 5kW चा solar inverter भारतात ₹45,000 ते ₹95,000 च्या दरम्यान उपलब्ध होतो. ब्रँडनुसार याची किंमत बदलू शकते.

• Battery: बॅटरी स्टोरेजसाठी सर्वात जास्त खर्च करावा लागतो. जर तुम्ही Lead-Acid किंवा Tubular battery वापरली, तर कमीत कमी ₹50,000 खर्च येईल. तर Lithium-ion battery साठी ₹1,20,000 पर्यंत खर्च येऊ शकतो.

• इतर घटक: वायर आणि इतर आवश्यक components साठी साधारण ₹1,00,000 चा खर्च येतो.

अशा प्रकारे 5kW ची बेसिक सोलर सिस्टीम बसवण्यासाठी सुमारे ₹2,20,000 खर्च येतो, तर ॲडव्हान्स सिस्टीमचा खर्च ₹3,50,000 पर्यंत पोहोचतो.

किती मिळणार Subsidy? PM Surya Ghar Yojana अंतर्गत केंद्र सरकार सोलर प्लांट बसवण्यासाठी जास्तीत जास्त ₹78,000 पर्यंत subsidy देते. नियमांनुसार 3kW किंवा त्याहून अधिक क्षमतेची सिस्टीम बसवल्यास कमाल ₹78,000 अनुदान मिळते. याशिवाय काही राज्य सरकारे अतिरिक्त मदत देतात; उदा. उत्तर प्रदेशात ₹30,000 चे अतिरिक्त अनुदान मिळते, ज्यामुळे एकूण subsidy ₹1,08,000 पर्यंत होते.

5kW सिस्टीमवर काय काय चालवता येईल? 5kW ची सिस्टीम सामान्यतः फार्म हाऊस, मोठ्या कोठी आणि commercial complexes साठी वापरली जाते. यावर 1.5-ton चे दोन ते तीन inverter AC, 1kW चा motor pump, 8 ते 10 पंखे, फ्रिज, कुलर आणि सुमारे 30 ते 40 LED bulbs चा लोड सहजरीत्या चालवता येतो. हाइब्रिड सिस्टीममध्ये उरलेली अतिरिक्त वीज ग्रिडला पाठवता येते किंवा तिचा वापर बॅटरी चार्ज करण्यासाठी करता येतो.

Subsidy साठी अर्ज कसा करावा? PM Surya Ghar Yojana अंतर्गत अनुदानासाठी तुम्ही ऑनलाईन अर्ज करू शकता:

1. सर्वात आधी अधिकृत संकेतस्थळाला (https://solarrooftop.pmsuryaghar.gov.in/) भेट द्या.

2. ‘Register’ या पर्यायावर क्लिक करून पुढे जा.

3. तुमचे राज्य, वीज वितरण कंपनी (DISCOM) आणि Consumer Number नोंदवा.

4. मोबाईल नंबर आणि ईमेल आयडी टाकून नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण करा.

5. नोंदणीकृत मोबाईल नंबर आणि OTP चा वापर करून login करा.

6. डॅशबोर्डवरील ‘Apply For Rooftop Solar’ या पर्यायावर क्लिक करा आणि फॉर्म भरा.

7. Approval मिळाल्यानंतर मान्यताप्राप्त registered vendor कडून सोलर पॅनेल बसवून घ्या.

8. इन्स्टॉलेशन पूर्ण झाल्यावर DISCOM द्वारे तपासणी केली जाईल आणि त्यानंतर अनुदानाची रक्कम थेट तुमच्या bank account मध्ये जमा होईल.