आता पंगत घालायची असेल तर ७ दिवस आधी परवानगी घ्या! मुंढेंचा मोठा निर्णय — संपूर्ण माहिती वाचा

Published: 03 सितंबर 2026 Updated: रात 07:20 बजे Read Time: 3-4 मिनट By: Wegwan News Desk

मुंबई / ऋषिकेश गांगुर्डे महाराष्ट्र FDA आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी सार्वजनिक पंगत आयोजित करण्यासाठी ७ दिवस आधी परवानगी घेणे बंधनकारक केले आहे. ३ सप्टेंबरपासून हा नवा ॲक्शन प्लॅन संपूर्ण राज्यात लागू होणार आहे.

Key Highlights

• सार्वजनिक पंगत, महाप्रसाद, भंडारा आयोजनासाठी ७ दिवस आधी FDA ला माहिती देणे आता अनिवार्य

• केटररने कच्चा माल कुठून खरेदी केला याची संपूर्ण माहिती द्यावी लागणार

• ३ सप्टेंबर २०२५ पासून वर्षभरासाठी सणनिहाय ॲक्शन प्लॅन लागू होणार

• सर्व धर्मांच्या सणांसाठी एकच कायदा, कोणताही भेदभाव नाही

भोजनाची पंगत आता इतकी सोपी राहिली नाही

लग्न असो, वाढदिवस असो किंवा धार्मिक कार्यक्रम — महाराष्ट्रात सार्वजनिक पंगत म्हणजे एक उत्सवच असतो. मात्र आता या उत्सवाला एक नवी चौकट मिळणार आहे.

अन्न आणि औषध प्रशासनाचे (FDA) आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी एक महत्त्वाचा आदेश जारी केला आहे. त्यानुसार सार्वजनिक ठिकाणी जेवणाची पंगत किंवा सामूहिक भोजन कार्यक्रम आयोजित करायचा असेल, तर कार्यक्रमाच्या किमान सात दिवस आधी FDA ला माहिती देणे आवश्यक असेल.

हा निर्णय म्हणजे केवळ कागदी परवानगी नाही. तर अन्न सुरक्षेच्या दृष्टिकोनातून उचललेले एक ठोस पाऊल आहे.

FDA चा नवा ॲक्शन प्लॅन नक्की काय सांगतो?

मुंढे यांनी स्पष्ट केले की, “ईद असो किंवा दिवाळी, प्रत्येक नागरिकाला सुरक्षित आणि निरोगी अन्न मिळणे हा त्याचा हक्क आहे.” या भावनेतूनच FDA ने वर्षभरासाठी एक सर्वसमावेशक सणनिहाय ॲक्शन प्लॅन तयार केला आहे.

३ सप्टेंबर २०२५ पासून हा प्लॅन अधिकृतपणे लागू होणार आहे. जानेवारी ते डिसेंबर या संपूर्ण कालावधीत प्रत्येक सणाच्या आधी FDA यंत्रणा सतर्क राहणार आहे आणि अन्नपदार्थांची तपासणी होणार आहे.

विशेष म्हणजे, या योजनेत कोणत्याही एका धर्माच्या सणाला वेगळी वागणूक दिली जाणार नाही. होळी, ईद, गणेशोत्सव, नवरात्री, बकरी ईद, दिवाळी — सर्वांसाठी एकच अन्न सुरक्षा कायदा लागू राहील.

केटररवर नवी जबाबदारी

या आदेशाचा सर्वाधिक परिणाम केटरिंग व्यवसायावर होणार आहे. आता केटररला केवळ चांगले जेवण बनवणे पुरेसे नाही. त्यांना स्वयंपाकासाठी वापरलेला कच्चा माल — भाजीपाला, तेल, मसाले, धान्य — कुठून खरेदी केला याची संपूर्ण माहिती FDA ला द्यावी लागणार आहे.

यामुळे भेसळयुक्त किंवा निकृष्ट दर्जाचा माल वापरण्यावर आपोआप अंकुश येईल. कारण साखळी पारदर्शक झाली की जबाबदारी निश्चित होते.

कोणत्या पदार्थांवर FDA चे विशेष लक्ष?

सणांच्या काळात बाजारात अन्नपदार्थांची मागणी अचानक वाढते. या गर्दीत भेसळ आणि निकृष्ट दर्जाचे पदार्थ बाजारात येण्याची शक्यता असते. म्हणूनच FDA ने काही विशिष्ट पदार्थांवर कडक नजर ठेवण्याचे ठरवले आहे.

यात प्रामुख्याने उपवासाचे पदार्थ, खाद्यतेल, सुकामेवा, बेकरी उत्पादने आणि ऑनलाइन विकल्या जाणाऱ्या खाद्यपदार्थांचा समावेश आहे. याशिवाय महाप्रसाद, भंडारा आणि लंगरमध्ये मोठ्या प्रमाणावर तयार होणाऱ्या अन्नाचीही तपासणी केली जाणार आहे.

स्वयंपाक्यांना प्रशिक्षण बंधनकारक

या योजनेत एक महत्त्वाची तरतूद म्हणजे अन्न सुरक्षा प्रशिक्षण. सार्वजनिक कार्यक्रमांचे आयोजक आणि स्वयंपाक करणाऱ्या व्यक्तींना नियमितपणे फूड सेफ्टीचे प्रशिक्षण दिले जाणार आहे.

यामुळे केवळ नियम पाळणे नाही, तर अन्न सुरक्षेची जाणीव निर्माण होणे हा FDA चा उद्देश स्पष्ट होतो.

Pros & Cons

फायदे (Pros)

• सार्वजनिक ठिकाणी अन्नजन्य आजारांचा धोका कमी होईल

• कच्च्या मालाची साखळी पारदर्शक होईल

• भेसळखोरांवर कायदेशीर कारवाई सोपी होईल

• सर्व धर्मांसाठी समान नियम — कोणताही भेदभाव नाही

तोटे (Cons)

• लहान आयोजकांना ७ दिवस आधी अर्ज करणे कठीण जाऊ शकते

• अचानक आयोजित कार्यक्रमांसाठी अडचणी येऊ शकतात

• कागदपत्रांचा भार वाढण्याची शक्यता

FAQs

प्रश्न १: पंगतीसाठी परवानगी कुठे आणि कशी घ्यावी?

FDA च्या अधिकृत पोर्टलवर किंवा जिल्हा FDA कार्यालयात कार्यक्रमाच्या ७ दिवस आधी अर्ज करावा लागेल. अर्जात आयोजनाची तारीख, ठिकाण, अपेक्षित उपस्थिती आणि केटररची माहिती द्यावी लागेल.

प्रश्न २: हा नियम घरगुती कार्यक्रमांनाही लागू आहे का?

हा नियम प्रामुख्याने सार्वजनिक ठिकाणी आयोजित होणाऱ्या सामूहिक भोजन कार्यक्रमांसाठी आहे. खाजगी घरगुती कार्यक्रमांसाठी याचा थेट संबंध नाही, मात्र मोठ्या संख्येतील उपस्थितांसाठी नियम लागू होऊ शकतात.

प्रश्न ३: नियम न पाळल्यास काय होईल?

अन्न सुरक्षा आणि मानके कायदा २००६ अंतर्गत दंड आणि कायदेशीर कारवाई होऊ शकते. गंभीर प्रकरणांमध्ये परवाना रद्द होण्याचीही तरतूद आहे.

निष्कर्ष

तुकाराम मुंढे यांचा हा निर्णय केवळ एक प्रशासकीय आदेश नाही. तो अन्न सुरक्षेप्रती एक ठोस बांधिलकी आहे.

याचा थेट तुमच्यावर काय परिणाम? — जर तुम्ही यापुढे गणेशोत्सवात महाप्रसाद, लग्नात पंगत किंवा कोणत्याही सार्वजनिक कार्यक्रमात सामूहिक जेवण आयोजित करणार असाल, तर ७ दिवस आधीच FDA ला कळवणे बंधनकारक आहे. वेळेत परवानगी न घेतल्यास कायदेशीर अडचणी येऊ शकतात. त्यामुळे आत्तापासूनच नियोजन करा आणि सुरक्षित राहा.

युजर कमेंट्स

Rajesh Patil, Pune:

“हा निर्णय खरंच गरजेचा होता. गेल्या वर्षी आमच्या गावात भंडाऱ्यात अन्न खराब झाल्याने अनेकांना त्रास झाला होता. आता असे प्रकार कमी होतील.”

Sunita Jadhav, Nashik:

“केटरर्सना माल कुठून आणला ते सांगावे लागेल हे खूप चांगले आहे. बाजारात किती भेसळ असते हे सगळ्यांना माहीत आहे.”

Akbar Shaikh, Aurangabad:

“७ दिवस आधी परवानगी घेणे थोडे कठीण वाटते, पण सुरक्षिततेसाठी हे योग्यच आहे. आम्ही ईदला मोठी पंगत घालतो, आता आधीच नियोजन करावे लागेल.”

Priya Kulkarni, Mumbai:

“मुंढे साहेब जिथे जातात तिथे बदल होतोच. हा निर्णयही स्वागतार्ह आहे. फक्त अंमलबजावणी व्यवस्थित व्हायला हवी.”

Ganesh Shinde, Kolhapur:

“लहान गावांमध्ये FDA कार्यालय लांब असते. ऑनलाइन परवानगी सुविधा असेल तर सामान्य माणसाला सोपे जाईल.”

Outbound Authority Links:

• महाराष्ट्र FDA अधिकृत संकेतस्थळ – fda.maharashtra.gov.in

• FSSAI अधिकृत संकेतस्थळ – fssai.gov.in